กลไกการเกิดมะเร็ง

มะเร็งเกิดขึ้นได้อย่างไร การเกิดเซลล์มะเร็งเป็นกระบวนการเปลี่ยนแปลงในระดับโมเลกุลที่ซับซ้อนทำให้เซลล์ปกติกลายเป็นเซลล์มะเร็ง กลไกที่ทำให้เกิดเซลล์มะเร็งเป็นการเปลี่ยนแปลงการทำงานของยีนในระดับพันธุกรรม การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะเกิดกับสารพันธุกรรมหรือ DNA ที่ถูกกระตุ้นโดยปัจจัยกลไกเกิดมะเร็งต่างๆ ที่ทำให้มีการทำลายหรือเปลี่ยนแปลงข้อมูลใน DNA ที่เป็นตัวกำหนดหน้าที่ของเซลล์ การเคลื่อนย้ายและการควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์ เมื่อ DNA เกิดการกลายพันธุ์ทำให้เกิดความผิดปกติกับการแบ่งตัวของเซลล์(ที่ปกติจะมีการควบคุมให้เซลล์แบ่งตัวและตายไปอย่างมีระบบ) จนไม่สามารถควบคุมได้กลายเป็นเซลล์มะเร็งที่จะลุกลามไปยังเนื้อเยื่อที่อยู่ใกล้เคียงและยังแพร่กระจายไปยังอวัยวะส่วนต่างๆ ของร่างกายโดยผ่านทางกระแสเลือดและระบบน้ำเหลือง ก้อนเนื้อร้าย(มะเร็ง)ที่เกิดขึ้นจะส่งผลกระทบต่อระบบการทำงานของอวัยวะส่วนต่างๆ ของร่างกายทำให้ไม่สามารถทำงานได้ตามปกติ

ปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับการเกิดมะเร็ง ได้แก่ สารเคมี สารรังสี เชื้อไวรัส เมื่อร่างกายได้รับปัจจัยการเกิดมะเร็งเหล่านี้เข้าสู่ร่างกายแล้ว สารพิษและเชื้อไวรัสเหล่านี้จะทำให้มีการเปลี่ยนแปลงของ gene code และ DNA ก็มีการเปลี่ยนแปลงจนเกิดการกลายพันธุ์ นอกจากนี้ยังมีปัจจัยอื่นๆ อีกเช่น สารถนอมอาหารที่ก่อมะเร็ง ดินประสิวที่มีอยู่ในอาหารประเภทตากแห้ง อาหารดองเค็ม อาหารรมควันเป็นต้น อีกทั้งพฤติกรรมในชีวิตประจำวันเช่น การสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ก็เป็นปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดมะเร็งได้ทั้งสิ้น

กลไกการเกิดมะเร็งมี 3 ขั้นตอนคือ 1. Initiation เป็นจุดเริ่มเมื่อร่างกายได้รับการกระตุ้นจากปัจจัยเสี่ยงต่างๆ เข้ามา เซลล์ปกติเมื่อถูกกระตุ้นก็จะมีความไวต่อสารก่อมะเร็งที่เข้าไปทำให้เซลล์เกิดการเปลี่ยนแปลงในระดับที่เกิดการกลายพันธุ์หรือเป็นยีนมะเร็งได้  2. Promotion เมื่อเซลล์ที่มียีนมะเร็งแบ่งตัวและได้รับสารก่อมะเร็งมากระตุ้นซ้ำๆ ทำให้มีจำนวนเซลล์ที่มียีนมะเร็งเพิ่มขึ้น  3. Progression เป็นขั้นที่เซลล์ปกติกลายเป็นเซลล์มะเร็งที่สมบูรณ์แบบ เซลล์มะเร็งจะมีการแบ่งตัวที่รวดเร็วและมีคุณสมบัติทางชีวเคมีที่หลากหลายสามารถผลิตเอ็นไซม์เพื่อใช้เป็นอาวุธในการบุกรุกเข้าไปสู่เนื้อเยื่อที่อยู่ใกล้เคียงและพร้อมที่จะแพร่กระจายไปสู่อวัยวะส่วนต่างๆได้

ความจริงแล้วระบบภูมิคุ้มกันของร่างกายสามารถต้านเซลล์มะเร็งได้ แต่เนื่องจากเซลล์มะเร็งมีการปรับตัวและมีคุณสมบัติทางชีวเคมีที่หลากหลายทำให้ระบบภูมิคุ้มกันไม่สามารถแยกแยะได้ว่าเซลล์ไหนเป็นสิ่งแปลกปลอมที่ต้องกำจัด อีกอย่างคือภูมิคุ้มกันของร่างกายอาจถูกกดไว้ด้วยสาเหตุบางอย่างเช่น การได้รับยาต้านมะเร็ง  การฉายรังสีหรือภูมิคุ้มกันอาจถูกกดด้วยสารที่มะเร็งสร้างขึ้นมาทำให้ร่างกายไม่สามารถต้านเซลล์มะเร็งได้

การเกิดมะเร็งเป็นเรื่องที่มีความซับซ้อนและมีความเกี่ยวข้องกับปัจจัยหลายๆ อย่างเช่น การเปลี่ยนแปลงทางพันธุกรรม สารก่อมะเร็ง ระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย การติดเชื้อ ทำให้เซลล์ปกติกลายเป็นเซลล์มะเร็งและเติบโตต่อเนื่องไปเป็นก้อนมะเร็งหรือเนื้อร้ายที่ลุกลามไปยังเนื้อเยื่อที่อยู่ใกล้เคียงและแพร่กระจายไปสู่อวัยวะส่วนอื่นๆ ทำให้อวัยวะเหล่านั้นทำงานผิดปกติและเกิดอาการแทรกซ้อนจนทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้