ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ นอนแล้วหายใจสะดุด

Sleep apnea คือภาวะหยุดหายใจขณะหลับหรือภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับซึ่งเกิดจากการที่การหายใจหยุดเป็นช่วงๆ ระหว่างนอนหลับโดยอาจเกิดขึ้นหลายครั้งในหนึ่งคืนแต่ละครั้งกินเวลาตั้งแต่ไม่กี่วินาทีจนถึงหลายนาที  ภาวะนี้ทำให้ร่างกายได้รับออกซิเจนไม่เพียงพอและรบกวนคุณภาพการนอนส่งผลให้เกิดการนอนไม่เต็มอิ่มแม้จะนอนนานก็ตาม

อาการของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับมักมีอาการดังนี้ ขณะนอนหลับจะนอนกรนเสียงดังและกรนเป็นช่วงๆ หายใจสะดุดหรือหยุดหายใจเป็นระยะ สำลักหรือสะดุ้งตื่นกลางดึก เหงื่อออกมากผิดปกติ ภายหลังตื่นนอน คอแห้ง เจ็บคอ ปวดศีรษะตอนเช้า รู้สึกไม่สดชื่นเหมือนนอนไม่พอ ส่วนอาการในระหว่างวันจะง่วงนอนมากผิดปกติ (Daytime sleepiness) มีอาการอ่อนเพลีย ไม่มีแรง สมาธิสั้น ความจำลดลง หงุดหงิดง่าย อาการสำคัญที่พบบ่อยคือนอนกรนร่วมกับง่วงระหว่างวันซึ่งเป็นสัญญาณเตือนของ Sleep apnea

ประเภทของ Sleep Apnea

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก ได้แก่
1. Obstructive Sleep Apnea (OSA) เป็นชนิดที่พบได้บ่อยที่สุดซึ่งเกิดจากการอุดกั้นของทางเดินหายใจส่วนบนโดยมีสาเหตุ เช่น กล้ามเนื้อเพดานหย่อน ลิ้นไก่และโคนลิ้นตกลงมาปิดทางเดินหายใจ ต่อมทอนซิลโต โครงสร้างขากรรไกรเล็ก สาเหตุเหล่านี้ส่งผลให้หายใจลำบากและเกิดนอนกรนเสียงดัง

2. Central Sleep Apnea (CSA) เกิดจากความผิดปกติของระบบประสาทที่ควบคุมการหายใจเช่นสมองไม่ส่งสัญญาณให้ร่างกายหายใจ ไม่มีการอุดกั้นทางเดินหายใจ ความผิดปกติประเภทนี้จะพบได้น้อยกว่าแต่มีความซับซ้อนมากกว่า

สาเหตุและปัจจัยเสี่ยงของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

ผู้ที่มีความเสี่ยงต่อภาวะหยุดหายใจขณะนอนหลับได้แก่ คนที่มีน้ำหนักเกินหรือโรคอ้วน คอหนามีไขมันสะสมบริเวณลำคอ โครงสร้างทางเดินหายใจผิดปกติ สูบบุหรี่-ดื่มแอลกอฮอล์ อายุเพิ่มขึ้น เพศชาย (พบได้บ่อยกว่า)

อันตรายของภาวะหยุดหายใจขณะหลับ

Sleep apnea ไม่ใช่แค่เรื่องนอนกรนแต่อาจนำไปสู่โรคร้ายแรง เช่น โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจและหัวใจเต้นผิดจังหวะ โรคหลอดเลือดสมอง โรคเบาหวาน โรคอ้วน เมื่อเกิดการหยุดหายใจ ระดับออกซิเจนในเลือดจะลดลงทำให้สมองต้องปลุกร่างกายให้ตื่นเป็นระยะส่งผลให้หลับไม่สนิทและร่างกายพักผ่อนไม่เพียงพอ

ความเสี่ยงในชีวิตประจำวัน

ผู้ที่มีภาวะหยุดหายใจขณะหลับมีความเสี่ยงในการวูบหลับขณะทำงาน หลับในขณะขับรถซึ่งอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุร้ายแรงได้

ข้อควรระวังเรื่องยานอนหลับ

หลายคนเข้าใจผิดว่าการใช้ยานอนหลับแล้วจะช่วยให้นอนดีขึ้นแต่ในผู้ป่วย Sleep apnea ยานอนหลับบางชนิดกดการทำงานของสมองทำให้การตอบสนองต่อออกซิเจนต่ำลงเป็นการเพิ่มความเสี่ยงหยุดหายใจรุนแรงจนทำให้เสียชีวิตได้จึงไม่ควรใช้ยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์

วิธีดูแลและแนวทางรักษา

การรักษาภาวะหยุดหายใจขณะหลับได้แก่ ลดน้ำหนัก (สำคัญมากในคนอ้วน) นอนตะแคงเพื่อลดการอุดกั้นทางเดินหายใจ หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์ก่อนนอน ใช้เครื่อง CPAP (ช่วยเปิดทางเดินหายใจ) หรือผ่าตัดในบางกรณี

ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep apnea) เป็นโรคที่หลายคนมองข้ามแต่มีความอันตรายสูง ทั้งต่อสุขภาพและความปลอดภัยในชีวิต หากคุณมีอาการนอนกรน ง่วงระหว่างวันหรือรู้สึกนอนไม่อิ่มควรรีบตรวจวินิจฉัยและรักษาอย่างเหมาะสมเพื่อป้องกันโรคร้ายในอนาคต